DOI: 10.33547/PraceArch.70.05
Profesor Rudolf Jamka we Wrocławiu
Professor Rudolf Jamka in Wrocław
by Krzysztof Demidziuk 
1, Jan Michał Burdukiewicz 2
1 – Muzeum Archeologiczne Oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia, Wrocław, Polska; 2 – Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, Polska
In: J. Chochorowski (ed.), 2024. Profesor Rudolf Jamka i utworzenie Instytutu Archeologii UJ, Prace Archeologiczne 70, pp. 215-239. Kraków: Institute of Archaeology, Jagiellonian University / Profil-Archeo.
Abstrakt: Działalność profesora Rudolfa Jamki we Wrocławiu w latach 1935–1950, odegrała kluczową rolę w rozwoju archeologii śląskiej zwłaszcza bezpośrednio po II wojnie światowej. Autorzy analizują dwa przedwojenne pobyty Jamki w okresie międzywojennym we Wrocławiu, dokumentując jego wizyty w lokalnych instytucjach archeologicznych oraz udział w badaniach terenowych. Szczególny nacisk położono na okres powojenny, kiedy Jamka – jako dyrektor Państwowego Muzeum Prehistorycznego i kierownik Katedry Prehistorii Uniwersytetu Wrocławskiego – organizował od podstaw polską archeologię na Dolnym Śląsku. Dzięki jego zaangażowaniu udało się zabezpieczyć rozproszone zbiory archeologiczne, stworzyć nową placówkę muzealną oraz rozpocząć systematyczne badania wykopaliskowe. Artykuł ukazuje trudności organizacyjne i materialne, z jakimi mierzyli się pionierzy archeologii we Wrocławiu zniszczonym podczas wojny, podkreślając jednocześnie znaczenie pracy Jamki dla odbudowy dziedzictwa kulturowego regionu. Przedstawiamy ważny wkład w historię polskiej archeologii, dokumentując nie tylko fakty biograficzne, lecz także instytucjonalne początki archeologii muzealnej i akademickiej w powojennym Wrocławiu.
Abstract: The activities of Professor Rudolf Jamka in Wrocław in the years 1935–1950 played a key role in the development of Silesian archaeology, especially immediately after World War II. The authors examine Jamka’s two pre-war research visits to German Wrocław, documenting his engagement with local archaeological institutions and fieldwork. Particular attention is given to the post-war period, when Jamka – serving as director of the State Museum of Prehistory and head of the Department of Prehistory at the University of Wrocław – was influential in building of Polish archaeology in Lower Silesia. His efforts led to the recovery of dispersed archaeological collections, the establishment of a new museum, and the initiation of systematic excavations. The article sheds light on the organisational and material challenges faced by the pioneers of archaeology in war-torn Wrocław, while emphasizing Jamka’s contribution to the preservation of the region’s cultural heritage. It offers a valuable contribution to the history of Polish archaeology, documenting not only biographical details but also the institutional foundations of museum and academic archaeology in Wrocław.