DOI: 10.33547/zlocka2025/3
Katalog źródeł – prezentacja źródeł archeologicznych wykorzystanych w pracy / Catalogue of sources – presentation of archaeological sources used in the study
by Wojciech Rajpold
1, Joanna Trąbska
2, Piotr Mączyński
3
1 – Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, Polska; 2 – Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Archeologii; 3 – Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Instytut Archeologii
In: W. Rajpold (ed.), 2025. Materiały kultury złockiej ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu / Materials of the Złota culture from the collection of the Castle Muzeum in Sandomierz, pp. 55-212. Pękowice – Sandomierz: Profil-Archeo.
Abstrakt: Najobszerniejsza część publikacji skupia się na prezentacji źródeł archeologicznych przechowywanych w zbiorach Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Rozdział ten podzielony został na cztery części. Pierwsza poświęcona jest materiałom ceramicznym i dzieli się na pięć podrozdziałów. Dwa pierwsze omawiają zagadnienia związane z technologią produkcji ceramiki kultury złockiej, zarówno w oparciu o obserwacje makroskopowe, jak i mikroskopowe. W dalszej części zawarto typologiczne opracowanie naczyń kultury złockiej wraz ze wskazaniem ich analogii. Czwarty podrozdział dotyczy ornamentyki, którą podzielono na poszczególne typy zdobnicze oraz zestawiono z odpowiednimi analogiami. Ostatnia część stanowi katalog zabytków, w którym naczynia zostały zaprezentowane poprzez opis formy oraz podanie wymiarów. Kolejny podrozdział poświęcony został ozdobom bursztynowym. Obejmuje on niewielkie plakietki pochodzące z grobu w Sandomierzu Małym Rynku oraz paciorki ze stanowisk w Starym Garbowie i Święcicy. W analizie podkreślono przede wszystkim ich analogie do wyrobów kultury amfor kulistych. Trzeci podrozdział omawia zabytki kościane i krzemienne, ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcji użytkowych. Zwrócono uwagę na obecność śladów użytkowania, takich jak ślady noszenia na ozdobach oraz ślady cięcia i przekłuwania na narzędziach. Ostatni dotyczy jedynego przedmiotu miedzianego (niewielkiej sztabki) związanego z kulturą złocką, przechowywanego w zbiorach Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Przedmiot ten znajduje analogie w kręgu kultury ceramiki sznurowej.
Abstract: The most extensive part of the publication focuses on the presentation of archaeological sources stored in the collections of the Castle Museum in Sandomierz. This chapter is divided into four parts. The first is devoted to ceramic materials and is subdivided into five sections. The first two discuss issues related to the production technology of Złota culture ceramics, based on both macroscopic and microscopic observations. Subsequent sections include a typological analysis of Złota culture vessels, together with indications of their analogies. The fourth subsection concerns ornamentation, which is divided into specific decorative types and compared with relevant analogies. The final section constitutes a catalogue of artefacts, in which vessels are presented through descriptions of form and dimensions. The next subsection is devoted to amber ornaments, including small plaques from a grave at Sandomierz (Mały Rynek) and beads from sites at Stary Garbów and Święcica. The analysis emphasises their analogies with artefacts of the Globular Amphora culture. The third subsection discusses bone and flint artefacts, with particular emphasis on their functional aspects. Attention is paid to use-wear traces, such as wear marks on ornaments and cutting or perforation marks on tools. The final subsection concerns the only copper object (a small ingot) associated with the Złota culture, held in the collections of the Castle Museum in Sandomierz. This object finds its analogies within the Corded Ware culture circle.