DOI: 10.33547/zlocka2025/5
Analiza kulturowo-chronologiczna materiałów / Cultural and chronological analysis of source materials
by Wojciech Rajpold 
1
1 – Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, Polska
In: W. Rajpold (ed.), 2025. Materiały kultury złockiej ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu / Materials of the Złota culture from the collection of the Castle Muzeum in Sandomierz, pp. 245-278. Pękowice – Sandomierz: Profil-Archeo.
Abstrakt: Rozdział przedstawia syntetyczne ujęcie wyników analiz biologicznych i archeologicznych w celu omówienia zagadnień chronologicznych oraz problematyki kulturowej związanej z kulturą złocką. Został podzielony na dwie części. Pierwsza poświęcona jest problematyce chronologii. W ramach chronologii bezwzględnej omówiono wyniki datowań radiowęglowych, zwracając uwagę na fakt, że rozwój kultury złockiej przypada na tzw. plateau krzywej kalibracyjnej pierwszej połowy III tysiąclecia p.n.e. Z tego względu uzyskane daty nie pozwalają na precyzyjne określenie ram chronologicznych, jednak umożliwiają wskazanie wątpliwości dotyczących przynależności dwóch analizowanych grobów do kultury złockiej. Chronologia względna oparta została na analizach typologicznych przedstawionych w rozdziale trzecim oraz na wcześniejszych ustaleniach Barbary Witkowskiej i Zygmunta Krzaka, co pozwoliło na przyporządkowanie materiałów do poszczególnych faz rozwoju kultury złockiej. Druga część koncentruje się na kulturowych implikacjach wyników badań genetycznych i izotopowych. Zauważono, że pozamiejscowe pochodzenie kobiet przy jednoczesnym lokalnym mężczyzn wskazuje na patrylokalny charakter tej społeczności. Wyniki analiz biologicznych zestawiono także z danymi pochodzącymi z innych zbiorów. Podjęto ponadto refleksję nad zakresem synkretyzmu kulturowego tej jednostki oraz nad skalą przepływów biologicznych pomiędzy społecznościami kultury amfor kulistych, z którymi badana populacja wykazuje związki, a kulturą ceramiki sznurowej, reprezentowaną w analizowanym materiale przez jednego osobnika.
Abstract: This chapter presents a synthetic overview of the results of biological and archaeological analyses in order to discuss chronological issues and cultural problems related to the Złota culture. It is divided into two parts. The first addresses chronological issues. Within absolute chronology, the results of radiocarbon dating are discussed, with attention drawn to the fact that the development of the Złota culture falls within the so-called calibration curve plateau of the first half of the 3rd millennium BC. As a result, the obtained dates do not allow for precise chronological framing, but they do permit the identification of doubts regarding the attribution of two analysed graves to the Złota culture. Relative chronology is based on typological analyses presented in Chapter 3 and on earlier findings by Barbara Witkowska and Zygmunt Krzak, enabling the assignment of materials to particular phases of the Złota culture’s development. The second part focuses on the cultural implications of genetic and isotopic results. The non-local origin of women alongside the local origin of men is interpreted as evidence for a patrilocal social structure. The biological data are also compared with evidence from other assemblages. Consideration is given to the degree of cultural syncretism of this unit and the scale of biological exchange between communities of the Globular Amphora culture, with which the studied population shows strong connections, and the Corded Ware culture, represented in the analysed material by a single individual.