Analiza antropologiczna materiału kostnego
by Robert Dąbrowski 
DOI: 10.33547/ZG2025.08
In: A. Michalak (ed.) 2025. Nekropolia katolików i protestantów. Cmentarz Świętej Trójcy w Zielonej Górze w świetle najnowszych badań, pp. 137–153. Pękowice – Świdnica: Profil-Archeo, Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza.
Anthropological analysis of bone material. The chapter presents the results of anthropological analysis of human remains from the excavations of the former Holy Trinity cemetery at present-day Plac Słowiański in Zielona Góra. Over 5,200 human bones and bone fragments were obtained for analysis. Of the 122 identified individuals, sex was determined in 87 cases (71.3%) and age in 115 cases (94.3%). Thirty-eight individuals were identified as female, three as probable female, 41 as male, and five as probable male. Age estimates were as follows: Infans I (7), Infans II (6), Juvenis (20), Adultus (24), Maturus (16), Senilis (21), and adult (21). Measurements were taken from 31 skulls: 16 female and 15 male skulls of Juvenis–Senilis age. From 96 long bone measurements, lifetime body height was estimated. The mean height of women ranged from 153.10 to 157.14 cm, and the mean height of men ranged from 162.85 to 164.99 cm. Pathological and degenerative changes were observed in 120 bones, representing 2.3% of the material. Forty-one individuals, representing 33.6% of the population, had health problems. The expected life expectancy of a person aged 20 (e20) in Zielona Góra was 22.6 years, so the average age of death for an adult was 42.6 years. Measures of natural selection that reflect the opportunity for natural selection to operate include the potential reproduction rate (Rpot), which was 0.626, and the biological condition index (Ibs), which was 0.687 (before correction for the number of children) and 0.333 (after correction for the number of children). These measures prove the good biological condition of the Zielona Góra population in comparison with other communities dating back to a similar period (16th–19th centuries).
Analiza antropologiczna materiału kostnego. Do analiz antropologicznych otrzymano ponad 5200 kości i fragmentów kości ludzkich. Płeć określono w 87 przypadkach (71,3%), a wiek w 115 przypadkach (94,3%) ze zidentyfikowanych 122 osobników. Jako szczątki kobiece uznano 38 osobników, prawdopodobnie kobiece – 3, męskie – 41, prawdopodobnie męskie – 5. Wiek oszacowano następująco: Infans I (7), Infans II (6), Juvenis (20), Adultus (24), Maturus (16), Senilis (21), dorosły (21). Wykonano pomiary na 31 czaszkach: 16 kobiecych i 15 męskich w wieku Juvenis–Senilis. Z 96 pomiarów kości długich oszacowano przyżyciową wysokość ciała. Średni wzrost kobiet mieści się w zakresie 153,10–157,14 cm, a średni wzrost mężczyzn 162,85–164,99 cm. Zmiany chorobowe i zwyrodnieniowe zaobserwowano na 120 kościach, co stanowi 2,3% materiału. Problemy zdrowotne miało 41 osobników, czyli 33,6% populacji. Dalsze oczekiwane trwanie życia osoby w wieku lat 20 (e20) z Zielonej Góry wyniosło 22,6 lat, a więc przeciętny wiek zgonu dorosłego osobnika wynosił 42,6 lat. Mierniki działania doboru naturalnego, które oddają sposobność działania selekcji naturalnej to współczynnik reprodukcji potencjalnej (Rpot), który wyniósł 0,626 i wskaźnik stanu biologicznego (Ibs), który wyniósł wartość 0,687 (przed korektą liczby dzieci) i 0,333 (po korekcie liczby dzieci). Mierniki te świadczą o dobrym stanie populacji zielonogórskiej jak na XVI–XIX wiek.